De Nationaal Coördinator Groningen wil minder overheadkosten.

Er moet meer geld naar de burgers en minder naar expertisebureaus. Waarom gaat er zoveel geld naar de expertisebureaus? De driehoek NAM/Ministerie van Economische Zaken/Nationaal Coördinator Groningen hebben door een strikte scheiding te maken tussen de schade door gasbevingen en de overige gaswinningschade een situatie gecreëerd waarbij door het Centrum Veilig Wonen alleen de schade door bevingen vergoed kan worden en overige gevolgen van de gaswinning buiten schot blijven. In de Samenwerkingsovereenkomst tussen de driehoek NAM, EZ en NCG staat dat NAM geen aanleiding ziet om het werkgebied van de NCG uit te breiden tot mijnbouwschade inclusief bodemdaling. Toegekende schade valt dus in de categorie A-schade (schade veroorzaakt door bevingen) of B-schade (schade verergerd door bevingen).

10022017-Overheadkosten-NCG

Waar ligt nu een belangrijk deel van het probleem van de niet gecompenseerde schade?
Door de gaswinning kunnen bevingen ontstaan. Het effect daarvan kan (op grond van de door de NAM en CVW gehanteerde criteria) maar in een zeer beperkt gebied van Groningen tot schade leiden. Maar door de aardgaswinning daalt ook de bodem over een veel grotere oppervlakte dan waar de bevingen zich manifesteren. Van die bodemdaling over zo’n grote oppervlakte krijg je op zich geen schade aan woningen.
Wat wel schade veroorzaakt is een bijkomend gevolg van die bodemdaling. Het oppervlaktewater in dat gebied zal door de bodemdaling relatief stijgen ten opzichte van het maaiveld. Simpeler gezegd, het water in de sloot komt hoe dan ook hoger te staan. Het waterschap blijkt ondanks peilaanpassingen niet in staat de ontstane problemen goed op te lossen. Door het hogere waterpeil wordt de bodem waarop de Groninger huizen staan over een heel grote oppervlakte natter. Dit zorgt ervoor dat de draagkracht van de grond minder groot wordt en de huizen gaan zakken. Dit fenomeen heet zetting en is deels een normaal verschijnsel in de bouw. De meeste zetting van gebouwen vindt plaats in de eerste 3 jaar. Het duurt ongeveer 25 jaar voordat een woning niet meer zakt en een stabiele situatie ontstaat. De zetting die door verhoogde waterstanden ontstaat is een zetting ontstaan als gevolg van de aardgaswinning, een geïnduceerde zetting (= door mensen veroorzaakte zetting). Verweking, opslingering, verdichting, lateral spreading (veroorzaakt door bevingen) en spanningen door knipklei zijn een aantal factoren die ook tot geïndiceerde zettingen kunnen leiden.

Geïnduceerde zettingschade wordt dan als een zogenaamde C-schade (niet door bevingen veroorzaakt) afgewezen. Ook de Commissie Bodemdaling en de Technische Commissie Bodembeweging hebben in hun beoordelingen laten zien dat ze niet gevoelig zijn voor de gevolgen van de diepe bodemdaling in de ondiepe bodem. Als de Nationaal Coördinator Groningen de proceskosten echt omlaag wil brengen en meer geld naar de burgers wil laten vloeien voor schadevergoeding, zou hij zich sterk moeten maken om alle facetten van schade door gaswinning aan te kunnen melden en af te kunnen laten handelen bij één loket inclusief de geïnduceerde zettingschade. Als de Nederlandse Politiek vindt dat alle schade vergoed zal moeten worden zal deze ook vergoed moeten worden.

Bron: Eddie van Marum & Hilda Groeneveld (10 februari 2017)